Kozarac.ba

Å TA JE NAMA 30. APRIL?

”Poštovani građani opštine Prijedor! Prošla je već godina i po dana od prvih višestranačkih izbora i konstituisanja višestranačkog opštinskog parlamenta i drugih opštinskih organa, a mi još uvijek imamo jednopartijsku i jednonacionalnu vlast na Opštini. Zbog toga što stranka Demokratske akcije svo ovo vrijeme nije željela dijeliti vlast ni sa pobjedničkim, niti sa opozicionim strankama, blokiran je rad Skupštine opštine i svih drugih organa vlasti, zbog čega građani i narodi Opštine Prijedor žive u bezvlašću, nesigurnosti, socijalnoj bijedi i velikom strahu.

I ne samo to! Namjerno se ruše velika prijedorska preduzeća, onemogućava rad društvenih institucija i javnih službi, onemogućava sjetva i žetva, snabdijevanje građana osnovnim živežnim namirnicama, uz istovremeno dezinformisanje javnosti da se vrše pregovori o podjeli vlasti.

Sve desetine postignutih rješenja u pregovorima tri vladajuće stranke blokiralo je rukovodstvo Stranke demokratske akcije, čiji čelnici preko svojih ljudi u organima vlasti i finansijskim institucijama uveliko pljačkaju opštinu Prijedor.

Bilo je čak pokušaja demontiranja i odvoženja čitavih fabrika iz Prijedora u druga područja.

Bilo je dosta ucjena i traženja deviza za Stranku demokratske akcije i njene čelnike da bi se pojedina društvena i privatna preduzeća ostavila na miru.

Zbog toga što preduzećima nisu obezbijeđeni minimalni uslovi za rad, građani su ostali bez egzistencije, radnici bez posla i plata, penzioneri bez penzija, građani bez svoje ušteđevine, bez zdravstvene zaštite, bez pravne i životne sigurnosti, što je dovelo do kolapsa sveukupnog života naroda na našoj Opštini.

Veliku napetost u posljednjih tridesetak dana, namjerno i sa određenim ciljevima specijalnog psihološkog rata izazvalo je organizovano iseljavanje muslimanskog stanovništva iz Prijedora, naročito žena i djece u Hrvatsku, Sloveniju, Austriju i Njemačku, gdje su se širile laži da bježe od pokolja koje im priprema srpski narod.

Desetine autobusa muslimanskih mladića otišlo je u austrijske centre za vojnu obuku sa izgovorom da idu na privremeni rad. Time se pojačavao strah od sve bližeg rata i na našoj Opštini.

Čaša je prepunjena 29. aprila 1992. godine kada je i /sic/ takozvano Ministarstvo odbrane MUP-a takozvane suverene Bosne i Hercegovine, stigla je depeša sa naredbom opštinskom sekretarijatu za unutrašnje poslove i sekretarijatu za narodnu odbranu, kao Å tabu TO, da u prijedorskoj opštini odmah blokiraju komunikacije, vojne kasarne i vojne objekte, da se vrše napadi na JNA, da se otima oružje i tehnika, što bi za sve nas u Opštini značilo rat, pogibija, rušenje i paljevina.

Već nekoliko puta Nijaz Duraković, Predsjednik Socijalističke demokratske partije, poziva svoje članstvo u rat protiv Jugoslavije, regularne JNA, a time i srpskog naroda što je neprihvatljivo za sve građane dobre volje.

Zbog svih ovih razloga odlučili smo da preuzmemo vlast u Opštini Prijedor, a time i punu odgovornost za miran, bezbjedan život svih građana i naroda u našoj opštini, za zaštitu njihove imovine, za uspostavljanje pravne države, za organizovanje privrede i normalnog života grada i sela na području Opštine.

Poručujemo svim građanima Opštine Prijedor da na ovim našim pitomim Kozarskim prostorima ne smije nikada više biti rata i pokolja, ruševina i paljevina, zgarišta i jauka, čemu teži slugansko i fanatično krnje rukovodstvo Bosne i Hercegovine.

Zato je neophodno da ostanemo mirni, razumni, da živimo i radimo, da uspostavimo normalne životne i radne tokove koje je narušila jednopartijska i jednonacionalna vlast Stranke demokratske akcije.

Preduzeća moraju raditi, komunikacije moraju biti prohodne i sigurne, snabdijevanje normalno, jer bijeda, siromaštvo, strah, zveckanje oružjem i psihološko iscrpljivanje moraju prestati. S tim ciljem nova vlast i preuzima sve funkcije i odgovornost za normalizaciju stanja sveukupnog života na području naše opštine. Time ćemo dati i veliki doprinos razrješavanju bosanskohercegovačke krize i pregovorima koji su u toku.

Poštovani građani, miran i bezbjedan, zaštićen život i imovina svakog pojedinca najveća su vrijednost koju smo gradili pedeset godina u slobodi. Zato nam se pridružite i pomozite da sve to odbranimo i sačuvamo od svih onih koji bi nas gurnuli u rat, smrt i pustoš. Zato nastavimo sa normalnim radom u svim preduzećima, ustanovama, organima, javnim službama i svim drugim oblastima u kojim radimo i živimo. Moramo konačno početi živjeti i raditi u slobodi i demokratiji za koju smo se opredijelili u višestranačkim izborima.

U Prijedoru, 30.04.1992. godine
Novo rukovodstvo i vlast opštine Prijedor”

Ovo je proglas koji je na današnji dan pročitan na radio Prijedoru.

30. aprila SDS je izvršio klasični vojni puč i preuzeo kontrolu nad gradom. Time je započeo kampanju terora i ratnih zločina nad nesrpskim stanovništvom opštine Prijedor.

Posebno je bitan dio proglasa u kojem ”novo SDS rukovodstvo” preuzima odgovornost za sve što će se dešavati u narednim krvavim mjesecima: ”Zbog svih ovih razloga odlučili smo da preuzmemo vlast u Opštini Prijedor, a time i punu odgovornost za miran, bezbjedan život svih građana i naroda u našoj opštini, za zaštitu njihove imovine, za uspostavljanje pravne države, za organizovanje privrede i normalnog života grada i sela na području Opštine.”

Kreator Dejtonskog mirovnog sporazuma Ričard Holbruk tvrdi da je nudio tadašnjem bošnjačkom lideru Aliji Izetbegoviću da ukine SDS, ali je Izetbegović to odbio uz obrazloženje da on zna kako se može nositi sa SDS-om.

Godinama nakon rata su SDA i SDS bili koalicioni partneri u vlasti na svim nivoima a mene najviše pogađa činjenica da su morali biti partneri i u Prijedoru nakon svega što se ovdje desilo. Ne zaboravljam to tako lako, zato i pominjem ovdje, na današnji dan.

Dodao bih ovome i jednu drugu zastrašujuću činjenicu, a ta je da čak četvorica članova Kriznog štaba opštine Prijedor odnosno Savjeta za narodnu odbranu u ovom trenutku sjede u direktorskim foteljama.

Slavko Budimir, pošta, Dragan Savanović, toplana, Ranko Travar, ribnjak i Rade Javorić, centar za socijalni rad.

Ovi prijedorski Srbi su osmislili progon i ratne zločine u našoj opštini i još uvijek o(p)staju na slobodi isključivo zahvaljujući mizerno malim kapcitetima pravosudja.

I nije zastrašujuća činjenica to što su oni nakon svega danas direktori nego što mi to ignorišemo i olako smo zaboravili 30. april, i maj, i juli i august 1992. godine. To je zastrašujuća činjenica zbog koje nam se i dešava Azra Pašalić, dojučerašnja perjanica Stranke za BiH, ili prije nje Izet Kadić, SDA-ov junoša.

Davno je rečeno, narod koji zaboravlja svoju historiju, osuđen je da je iznova proživljava.

O tridesetom aprilu, danu kada su SDS-ovi Srbi preuzeli Prijedor, Tribunal u Hagu, u presudi Milomiru Stakiću napisao je sljedeće:

103. Odmah nakon preuzimanja vlasti, optuženi je – predstavljen kao predsjednik srpske opštine Prijedor – dao intervju za Radio Prijedor. Objasnio je da su Srbi preuzeli kontrolu nad Prijedorom i da SDS više nije mogao čekati na dogovor sa SDA.[152]

104. Na Radiju Prijedor su cijeloga dana, osim izjava optuženog, emitovane izjave Milana Kovačevića i Sime Drljače. Pozivali su stanovništvo da preda oružje i govorili o uslovima pod kojima garantuju bezbjednost u opštini.[153] Na radiju su emitovana i saopštenja vođa SDA, među kojima su bili Dedo Crnalić, dr. Sadiković i profesor Muhamed Čehajić, koji su pozivali na umjerenost i obećavali da predstoji odluka na višem nivou.[154]

105. Izneseni su dokazi da je, nakon preuzimanja vlasti, Radio Prijedor uglavnom emitovao srpske pjesme inaglašeno propagandni program, u kojem su vođe SDA i ugledni nesrbi predstavljani kao kriminalci i ekstremisti čije ponašanje treba kazniti.[155]

Jedan od primjera takve propagande bilo je nadijevanje nesrbima pogrdnih imena[156] poput “mudžahedini”, “ustaše” ili “Zelene beretke”.[157]

Kako štampa tako i elektronska sredstva informisanja širili su navode o ljekarima nesrbima koji se mogu jedino okarakterisati kao očite laži: dr. Mirsad Mujadžić iz SDA optužen je da Srpkinjama ubrizgava sredstva zbog kojih one neće moći da rađaju mušku djecu,[158] a dr. Željko Sikora, zvani “doktor monstrum”, optužen je da izaziva abortuse kod Srpkinja koje nose mušku djecu i kastrira muške bebe roditelja srpske nacionalnosti.[159]

Nadalje, u članku “Kozarskog vjesnika” od 10. juna 1992. dr. Osman Mahmuljin se optužuje da je namjerno pogrešno liječio kolegu srpske nacionalnosti, dr. Živka Dukića, koji je doživio infarkt. Dr. Dukić je ostao na životu samo zahvaljujući tome što je dr. Radojka Elenkov prekinula terapiju koju je navodno započeo dr. Mahmuljin.[160]

Nusret Sivac je posvjedočio da su Srbi pozivani da linčuju nesrbe.[161]

Osim toga, emitovane su i falsifikovane “biografije pojedinih uglednih Prijedorčana” nesrba, među kojima su biliprof. Muhamed Čehajić, g. Crnalić, dr. Eso Sadiković i dr. Osman Mahmuljin.[162]

106. Sadržaj tih emisija bio je pretežno srpskog nacionalističkog karaktera, što bi samo nekoliko godina ranije bilo zabranjeno.[163] Prema svjedočenju Mirsada Mujadžića, cilj te propagandne kampanje bilo je slabljenje otpora nesrba rušenjem ugleda istaknutih i uglednih građana Prijedora koji nisu bili srpske nacionalnosti.[164]

107. Nedjeljnik “Kozarski vjesnik”, koji je do marta 1992. važio za manje više pouzdan izvor informacija, nakon preuzimanja vlasti postao je isključivo glasilo srpskih vlasti.[165] Pretresnom vijeću su predočeni dokazi da su sastancima Kriznog štaba, Savjeta za narodnu odbranu ili Izvršnog odbora redovno prisustvovali direktor “Kozarskog vjesnika” i Radija Prijedor[166], oficir[167] Milan Mutić, ili novinar Rade Mutić ili neki drugi novinar.[168]

Srpski utjecaj na ovaj nedjeljnik vidljiv je i iz rasprava Opštinskog odbora SDS-a 30. aprila 1991. /sic/ godine. U zapisniku s te sjednice kaže se da je sekretar Srpske skupštine opštine Dušan Baltić predložio da se “Kozarski vjesnik” stavi pod kontrolu SDS-a.[169] Članci su imali za cilj diskreditovanje i rušenje ugleda istaknutih nesrba u Prijedoru.[170]

Ono što je još važnije jeste da su u njemu objavljivani članci iz prve ruke i intervjui, među kojima je bio i intervju s dr. Stakićem, koji su išli u prilog SDS-u i njegovoj ulozi u preuzimanju vlasti. Pretresno vijeće stoga smatra da se za stavove koji se iznose u člancima “Kozarskog vjesnika”, a posebno one koji se pripisuju Kriznom štabu, može reći da su, opšte uzev, bili poznati članovima Kriznog štaba i, konkretno, optuženom koji je vršio razne političke dužnosti.

Informativno poslovni centar Kozarski vjesnik sa tri medija je i dalje najuticajniji u lokalnoj srpskoj zajednici Prijedor. Opština je prije neki dan ponovo preuzela sve dugove i upravu nad tim zloglasnim medijima i to je još jedan pokazatelj kako se oficijelni Prijedor, predvođen Markom Pavićem, nikada nije odrekao 30. aprila i progona i ubistava građana nesrpske nacionalnosti. Progon se nastavio i nakon rata sa spomenicima, svim oblicima diskriminacije i potkupljivanjem političkih lidera povratnika.

Za ovo treće odgovorni smo i mi, koji ovo pišemo i čitamo i pripremamo se za proslavu 1. maja, kao da pored potoka gdje ćemo okretati janjce nisu skrivena tijela više od hiljadu naših nestalih (čitaj ubijenih) sugrađana.

Edin Ramulić

Socijalne mreze

Kozarac.ba se nalazi na raznim socijalnim mrezama, posjeti nasu facebook, twitter ili youtube stranicu.